Akcja rozgrywa się w latach 60. XIX wieku, po upadku powstania węgierskiego z 1848 roku. Na rozległej, niemal pozbawionej punktów orientacyjnych równinie zostaje utworzony obóz, do którego trafiają podejrzani o wspieranie powstańców. Władze próbują wydobyć z więźniów informacje o ukrywających się przywódcach, posługując się systemem prowokacji, zastraszania, upokorzeń i wzajemnego szantażu.
Jancsó rezygnuje z tradycyjnej dramaturgii na rzecz chłodnej, precyzyjnie skomponowanej choreografii ciał i przestrzeni. Długie ujęcia, płynne ruchy kamery, szerokie kadry i oszczędność dialogów budują atmosferę nieustannej kontroli, w której każdy gest może stać się elementem śmiertelnej gry. Rozległy pejzaż węgierskiej puszty, zamiast obiecywać wolność, staje się zamkniętym teatrem przemocy.
„Desperaci” to nie tylko rozrachunek z narodową traumą i historią represji po klęsce węgierskiej rewolucji, lecz także uniwersalne studium totalitarnej władzy, która poprzez strach i manipulację niszczy solidarność oraz odbiera jednostce możliwość wyboru. Arcydzieło formalnej dyscypliny i politycznej przenikliwości, którego znaczenie daleko wykracza poza historyczny kontekst.