W dniach 28-30 maja 2026, jak co roku, zapraszamy do kina Muranów odkrywać z nami kinematografię krajów portugalskojęzycznych w ramach Festiwalu MARÉ. Tym razem naszymi przewodniczkami będą kobiety, które biorą sprawy w swoje ręce i pokazują swoją wewnętrzną siłę oraz sprawczość.
Festiwal otworzymy rozgrywającym się w Algarve portugalskim dramatem „Świst wiatru pomiędzy żurawiami” (reż. Jeanne Waltz, 2023). Film przedstawia historię Mileny Leandro, 34-letniej kobiety cierpiącej na lekką niepełnosprawność intelektualną, która wbrew swojej rodzinie postanawia udzielić schronienia grupie imigrantów z Wysp Zielonego Przylądka w starej, odziedziczonej po babci fabryce. W głównej roli znakomita Rita Cabaço, wyróżniona w 2025 roku portugalską nagrodą filmową Sophia dla Najlepszej Aktorki. „Świst wiatru pomiędzy żurawiami” to adaptacja książki o tym samym tytule autorstwa Lidii Jorge, nagrodzonej w roku 2025 prestiżową portugalską nagrodą za szczególny wkład w kulturę kraju, Prémio Pessoa.
Podczas gdy Milena pokazuje raczej swoją wewnętrzną siłę i wytrwałość, nie uciekając się do przemocy, Laura, bohaterka drugiego portugalskiego filmu, sięga po bardziej bezpośrednie środki. Wzbudza tym samym grozę i respekt w zdominowanym przez mężczyzn przestępczym półświatku Entroncamento, miasta będącego jednym z głównych węzłów kolejowych w kraju. Film, o którym mowa, to utrzymany w konwencji neo-noir dramat kryminalny „Nocni pasażerowie” (2025) uhonorowany Nagrodą za Najlepszą Reżyserię dla Pedro Cabeleiry na portugalskim festiwalu Caminhos do Cinema Português. Poza ukazaniem tego, z jakimi wyborami muszą się mierzyć młodzi, żyjący na marginesie społecznym Portugalczycy film eksploruje także temat rasizmu i ksenofobii, co wydaje się szczególnie istotne w momencie kiedy to właśnie Entroncamento stało się pierwszym portugalskim miastem, w którym władzę objęła partia CHEGA.
Adaptacją dzieła literackiego jest także krótki metraż „Przemebluję kuchnię” (2022), wyreżyserowany przez samego autora opowiadania, publikującego pod pseudonimem Ondjaki (w Polsce została wydana jego powieść Babcia 19 i sowiecki sekret, Karakter, 2013). Opowiada historię wdowy straumatyzowanej przez wojnę domową w Angoli, dla której kuchnia jest miejscem budzącym skrajne emocje, ale która finalnie daje jej poczucie sprawczości i niezależności.
Wokół konfliktu wojennego rozgrywa się także akcja krótkometrażowego filmu „Joia” (reż. Jonathana Samukange, 2023), w którym tytułowa bohaterka wykazuje się niezwykłą odwagą, ratując rodzinę przed zagrożeniem. W trzecim angolskim krótkim metrażu, tym razem dokumentalnym, „Powiew zza progu” zobaczymy z kolei trzy kobiety odkrywające przysługujące im prawa oraz swoją rolę w patriarchalnym społeczeństwie. Wszystkie krótkie metraże zostaną zaprezentowane w jednym bloku, 29 maja.
Niezależnie od tego, kim jesteś i jaką historię niesiesz — czekamy na Ciebie w kinie Muranów, aby wspólnie odkrywać opowieści z krajów portugalskojęzycznych!
Festiwal jest organizowany przez Ambasadę Angoli oraz Ambasadę Portugalii w Warszawie, a także Instytut Camõesa w ramach Światowego Dnia Języka Portugalskiego obchodzonego 5 maja.
